على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

4010

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

يغما ( yaqm ) ا . پ . تاخت و تاراج و غارت و غنيمت و ربودگى . و نام شهرى در تركستان كه مردمان خوشگل و صاحب حسن دارد . و يغما زدن و يا يغما كردن و يا يغما گرفتن : غارت كردن و تاراج كردن . و يغماى اول : نام شهرى در تركستان . يغما ( yaqm ) ا . پ . تخلص ميرزا ابو الحسن جندقى . يغماگاه ( yaqm - g h ) ا . پ . جاى تاخت و تاراج . يغمام ( yaqm m ) ا . پ . يغام و غول بيابانى . يغماناز ( yaqm - n z ) ا . پ . نام دختر پادشاه چين كه زن بهرام گور بود . يغمائى ( yaqm 'i ) ص . پ . منسوب بيغما . يغميصا ( yaqmis ) ا . پ . ريواس . يغناغ ( yaqn q ) ا . پ . كلاه زردوزى . يغناغ ( yeqn q ) و يغناغ ( yeqn q ) ا . پ . مأخوذ از تركى - اجتماع مردمان و اجتماع لشكريان در جايى و محل اجتماع لشكريان و مردمان . يغنى ( yaqni ) ا . پ . يخنى و غذاى پخته . يغوث ( yaqus ) ا . ع . نام بتى مر تازيان را . يفاع ( yaf ' ) و ( yaff ' ) ا . ع . پشته و زمين بلند . يفت ( yaft ) ا . پ . پيرمرد ناتوان و ضعيف . يفتج ( yaftaj ) ا . پ . يغتج و نوعى از مار خوش خط و خال زرد رنك كه در باغ و سبزه‌زارها بهم مىرسد . يفتر ( yaftar ) ا . پ . آب صافى كه بوى و رنك و مزه آن برگشته باشد . يفتنج ( yaftanj ) ا . پ . يغتج و يفتج . يفج ( yafj ) ا . پ . لعاب دهن . يفر ( yafer ) ا . پ . شاه و شاهنشاه . و خاقان چين . يفع ( yaf ' ) م . ع . يفع الجبل يفعا ( از باب فتح ) : برآمد بر كوه . و يفع الغلام : گواليد آن كودك و نزديك ببلوغ رسيد و داراى بيست سال شد . يفع ( yafa ' ) ا . ع . پشته و زمين بلند . ج : ايفاع و يفوع . يفع ( yaf ) ص . ع . غلام يفع : كودك باليده . ج : ايفاع . يفعان ( yof ' n ) يفعة ( yafa'at ) ع . ج . يافع . يفعة ( yafa'at ) ص . ع . غلام يفعة : كودك باليده بيست سال رسيده ، لا يثنى و لا يجمع . يفن ( yofn ) ا . ع . مردمان پير . و يا ج . متفنن يعنى مردمان ذوفنون . يفن ( yafen ) ا . ع . پير كلانسال فرتوت . و گوسالهء چهار ساله . و نام موضعى . يفنة ( yafanat ) ا . ع . گاو ماده و يا گاو ماده آبستن . يفوع ( yofu ' ) ع . ج . يفع . يقاظة ( yaq zat ) م . ع . يقظ يقاظة و يقظا ( از باب كرم و سمع ) : بيدار گرديد و هشيار و زيرك گرديد . يقاظى ( yaq z ) ع . ج . يقظان و يقظى . يقدمية ( yaqdomiyyat ) ا . ع . پيش پيشرفتگى . يقطين ( yaqtin ) ا . ع . هر درختى كه بر روى زمين گسترده شود و داراى تنه‌اى كه به روى آن برپا باشد نبود مانند درخت كدو و جز آن و بيشتر بر كدو اطلاق شود . قوله تعالى : وَ أَنْبَتْنا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِنْ يَقْطِينٍ . يقطينة ( yaqtinat ) ا . ع . يك كدوى تر و تازه . يقظ ( yaqaz ) م . ع . يقظ يقظا و يقاظة . ر . يقاظة . يقظ ( yaqez ) و ( yaqoz ) ص . ع . رجل يقظ : مرد بيدار و زيرك و هشيار . و كذلك : رجل يقظ . ج : ايقاظ . يقظان ( yaqz n ) ص . ع . بيدار و هشيار . ج : يقاظى . يقظان ( yaqz n ) ا . ع . ابو اليقظان : خروس . و كنيهء چند نفر . يقظة ( yaqzat ) ا . ع . بيدارى خلاف نوم . و از اعلام است . يقظه ( yaqze ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بيدارى و هشيارى . يقظى ( yaqz ) ص . ع . امراة يقظى : زن بيدار و هشيار . ج : يقاظى . يقق ( yaqaq ) ا . ع . پنبه . و پيه خرمابن . يقق ( yaqaq ) و ( yaqeq ) ص . ع . ابيض يقق : نيك سپيد . ج : يقائق . يق : بيض يقائق . و ابيض يقق كذلك . يققة ( yaqaqat ) ا . ع . قطعه‌اى از پيه خرمابن . يقن ( yaqn ) و ( yaqan ) م . ع . يقن الامر يقنا و يقنا ( از باب سمع ) : ثابت و واضح گرديد آن كار و بتحقيق رسيد . و يقنت الامر و به : ثابت و واضح كردم آن كار را و يقين نمودم بر آن و دانستم آن را . يقن ( yaqan ) ا . ع . بىگمانى